విండోస్ 10లో మీ అభిమాన తెలుగు కీబోర్డు లేయవుటు స్థాపించుకోవడం ఎలా?

విండోస్ కంప్యూటర్లలో వివిధ లేయవుట్లలో తెలుగు టైపు చేసుకోడానికి వీలుగా కొన్ని కీబోర్డులు గతంలో తయారు చేసాను. అవి ఇన్‌స్క్రిప్ట్+, ఆపిల్ (వేరిటైప్), మాడ్యులర్. అయితే విండోస్ 10లో వీటిని స్థాపించుకోవడం వీలుకావడంలేదని నాకు పిర్యాదులు అందాయి.

దీనిపై పరిశోధిస్తే తేలిందేమిటంటే, విండోస్ 10లో విండోస్ ఇన్‌స్టాలర్‌తో అప్లికేషన్లను స్థాపించుకోడాన్ని అచేతనం చేసాడు. అందువల్ల పై కీబోర్డు లేయవుట్లను (ఇతర విండోస్-ఇన్‌స్టాలర్-ఆధారిత ఉపకరణాలనూ) విండోస్ 10లో మామూలుగా స్థాపించుకోలేము. వీటిని స్థాపించుకోడానికి తాత్కాలికంగా విండోస్ ఇన్‌స్టాలర్‌తో అప్లికేషన్లను స్థాపించుకోడాన్ని చేతనం చేసుకోవాలి. ఇలా:

  1. మీ విండోస్ 10 కంప్యూటర్లో, Run కమాండ్ తెరిచి (Win + R).దానిలో gpedit.msc అని టైపు చెయ్యండి. (ఇది గ్రూప్ పాలసీ ఎడిటర్ అనే విండోని తెరుస్తుంది.)
  2. ఆ తర్వాత, మీరు Local Computer Policy అన్న విభాగంలో, Computer Configuration మీద నొక్కండి.
    win10-gpe-1
  3. తర్వాత, Administrative Templates పైనా, దాని లోని Windows Components, దాని లోని Windows Installer పైనా నొక్కుకుంటూ వెళ్ళండి.
  4. ఆ Windows Installer విభాగంలో Turn off Windows Installer అన్న అమరికను, డబల్-క్లిక్ చెయ్యండి.
    win10-gpe-2-windows-installer
  5. తర్వాచ వచ్చే విండోలో, క్రింద చూపిన విధంగా Enabled అని Never అని ఎంచుకోని OK నొక్కండి. (మీరు కీబోర్డును స్థాపించుకున్న తర్వాత దీన్ని తిరిగి Not Configured అని అమర్చుకోవచ్చు.)
    win10-gpe-3-windows-installer

అంతే! ఇక విండోస్ 10లో కూడా మీకు నచ్చిన తెలుగు కీబోర్డు లేయవుటుతో విజృంభించండి.

ఆనంత తెలుగు టంకనం!

తెరపట్ల సౌజన్యం దొప్పలపూడి శ్రీకాంత్

ఐఫోనులో తెలుగు వ్రాయడం ఎలా?

ఐఫోనులో తెలుగులో వ్రాయడానికి మనకి ప్రత్యేకమైన ఆప్స్ అవసరం లేదు, ఎందుకంటే ఐఫోను కీబోర్డు ఆప్ లోనే తెలుగు ఎంచుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ అంచెలు అనుసరించండి:

1. ఐఫోను సెట్టింగులలోకి వెళ్ళండి. సెట్టింగుల తెరలో కీబోర్డు అన్న దాన్ని ఎంచుకోండి.
1-iphone-settings

2. కీబోర్డు సెట్టింగుల తెరలో కీబోర్డులు అన్న దాన్ని ఎంచుకోండి.

2-iphone-settings-keyboards

3. కీబోర్డుల తెర నుండి మీరు కొత్త కీబోర్డులను ఎంచుకోవచ్చు.

(క్రింది తెరపట్టు తెలుగును ఎంచుకున్న తర్వాత తీసినదన్నమాట!)

3-iphone-settings-keyboards-add-new-keyboard

అంతే! ఆ తర్వాత మీరు మీ ఐఫోనులో ఎక్కడ తెలుగు టైపు చెయ్యాలన్నా కీబోర్డులో స్పేసుబార్‌కి ఎడమవైపున ఉండే గ్లోబు మీటను నొక్కి ఇంగ్లీషు, తెలుగుల మధ్య మారవచ్చు.

తెరపట్ల సౌజన్యం సుబ్రమణ్యం నాయుడు.

భారతదేశ పటమూ, దేశ రక్షణ, నియంత్రణ

భారతదేశం ఎలా ఉంటుందో మీకు ఎలా తెలిసింది? ఏదో ఒక పటాన్ని చూస్తేనే కదా. మనం చిన్నప్పటిని నుండీ పాఠ్యపుస్తకాల్లోనూ ఇతరత్రానూ చూసి మన మనసుల్లో భారతదేశానికి ఒక ముద్ర ఏర్పడిపోయింది. అయితే, గూగుల్ మ్యాప్ వంటి సైట్లలో చూపించే భారతదేశ పటం తేడాగా, తల పక్కన కోసేసినట్టు ఉంటుంది. పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీరుని మన దేశంలో భాగంగా చూపకపోవడం వల్ల. ఈ విషయమై భారత ప్రభుత్వం సదరు సైట్లకు పిర్యాదులూ, ఆదేశాలూ చేసి ఉంది. కానీ ఫలితం శూన్యం అని ప్రభుత్వాథికారులు విచారం వ్యక్తం చేసారు కూడా. (అన్నట్టు గూగుల్, బింగ్ మ్యాపుల్లో ఇప్పుడు భారతదేశం పటం సరిగానే ఉంది. వేరే దేశాలలో ఉన్నవారికి ఎలా కనబడుతుందో తెలియదుమరి. వేరే దేశాల వారికి తేడాగానే కనబడుతుంది, అంతర్జాతీయంగా అంగీకరించబడిన సరిహద్దుల ప్రకారం.) చదవడం కొనసాగించండి

వీడియో

మేరీ నిఘంటువు — మనకి మన చేతులు ఎలా వచ్చాయి?

ఓ ముసలావిడ — తన భాషని బాగా మాట్లాడగలిగే చివరి వ్యక్తి — తన భాషకి ఒక నిఘంటువుని తయారుచేసింది. తమ తెగ వారు ఆ భాష నేర్చుకోవాలని ప్రయత్నం చేస్తూంది. వివరాలకు ఈ వీడియో కథనం చూడండి:

ఆ వీడియో లోని ఒక పిట్టకథ, తెలుగులో నా స్వేచ్ఛానువాదం:

మనకి మన చేతులు ఎలా వచ్చాయి

చాన్నాళ్ళక్రితం, అప్పటికింకా మనుషులు లేరు, జంతువులే ఉండేవి. వాటి నాయకురాలు గద్ద మనుషుల్ని తయారుచేయాలి అంది. జంతువులన్నీ మనుషుల చేతులు తమ చేతుల్లానే ఉండాలని కోరాయి. కుచ్చు తోడేలూ, బల్లి మాత్రం మనుషుల చేతులు తమ తమ చేతుల్లానే ఉండాలని పట్టుబట్టాయి. అయితే, తోడేలుకీ బల్లికీ పరుగు పందెం అంది గద్ద. పర్వతం పైకి పరిగెత్తాలి, పరిగెత్తి ముందుగా ఎవరైతే దానిపై చేయివేస్తారో వారే గెలిచనట్టు.

పర్వతం మీది బండరాయిపై ముందుగా బల్లి చేయివేసింది. “హహ్హా, నేనే గెలిచాను! పందెంలో నేనే గెలిచాను!!” అని నవ్వుతూ గెంతింది. “ఇక మనుషులకి నాలాంటి చేతులే వస్తాయి!”

CSS3 & తెలుగు: డ్రాప్ క్యాప్ శైలి

వ్యాసంలో లేదా కథలో మొదటి అక్షరాన్ని పెద్దగా ప్రత్యేకంగా చూపించడం ముద్రణారంగంలో ఒక సాంప్రదాయం. Drop cap example జాలంలో కూడా ఇలా సింగారించడానికి జనాలు పలు పద్ధతులు వాడుతున్నారు, వాటిలో ప్రముఖంగా చెప్పుకోదగ్గది మొదటి అక్షరాన్ని ప్రత్యేక మార్కప్ ద్వారా గుర్తించడం. CSS ::first-letter సూడో-మూలకాన్ని అన్ని ఆధునిక జాల విహారిణులూ అమలుపరిచాకా, డ్రాప్ క్యాప్ అలంకరణకు అదే తేలిక మార్గం అయ్యింది.

ఉదాహరణకు, ప్రతీ పేరాలో మొదటి అక్షరాన్ని పెద్దగా చూపించడానికి ఈ క్రింది CSS నియమాన్ని వాడుకోవచ్చు:

p::first-letter { font-size: 3em; }

కానీ కేవలం మొదటి పేరా లోని మొదటి అక్షరానికి మాత్రమే వర్తించాలంటే:

p:first-child::first-letter { font-size: 2em; color: red; }

పై నియమంలో, :first-child అనే సూడో-తరగతి <p> మూలకం అది ఉన్న స్థాయిలో మొదటిది అయితే గనక గుర్తిస్తుంది.

అక్కడవరకూ బానే ఉంది. కానీ తెలుగు విషయానికి వచ్చేసరికి, జాల విహారిణులు మొదటి అక్షరాన్ని సరిగా గుర్తించలేకపోతున్నాయి. (తెలుగులో ఒక అక్షరం 7 యూనికోడ్ కోడుపాయింట్ల వరకూ, అంతకంటే ఎక్కువకూడా, ఉండొచ్చు. ఉదాహరణకు స్ట్రాంగ్ అనే పదంలో మొదటి అక్షరం “స్ట్రాం”లో 7 కోడుపాయింట్లు ఉన్నాయి.) ఫైర్‌ఫాక్స్ వారికి నేను ఈ దోషాన్ని నివేదించాను. ఆ దోషం సరయ్యింది కనుక ఫైర్‌ఫాక్స్ ఇప్పుడు తెలుగు మొదటి అక్షరాన్ని సరిగానే గుర్తుపడుతూంది.

వివిధ విహారిణుల్లో తెలుగుకి సంబంధించి ::first-letter సూడో-మూలకానికి ఉన్న తోడ్పాటు ఇదీ (బొమ్మను ఇంకా పెద్దగా చూడడానికి దానిపై నొక్కండి):

Support for ::first-letter for Telugu text across major web browsers

మీ అభిమాన విహారిణిలో దీన్ని పరీక్షించి చూడడానికి ఈ పేజీ (మరోటి) ఉపయోగపడవచ్చు. ఏమైనా సమస్యలు ఉంటే, మీ విహారిణి తయారీదారుకి నివేదించండి.

ఈ టపా ఆంగ్లంలో కూడా చదవవచ్చు.

లంకెబిందెలు – 1

“ఇప్పటివరకూ మనం చూసిన కృత్రిమ మేధోపకరణాలు మనుషుల ఆలోచనలకి భిన్నం. చదరంగం ఆడటం, కార్లని నడపడం, ఫొటోలో ఉన్న వివరాలను చెప్పడం వంటి మనుషులు మాత్రమే చేయగలరనుకున్న పనులని ఈ ఉపకరణాలు చేసినా—అవి మనుషుల్లా చేయవు. ఫేస్‌బుక్ దగ్గర ఉన్న మేధకి ఎవరి ఫొటో ఇచ్చినా జాలంలో ఉన్న 300 కోట్ల మందిలో అది ఎవరిదో గుర్తుపడుతుంది. మన మెదళ్ళు ఆ స్థాయిని అందుకోలేవు, అందువల్ల అలాంటి సామర్థ్యం అ-మానవం. అంకెలతో గణాంకాలలో ఆలోచించడంలో మనకంత మంచి పేరులేదు. మనలా ఆలోచించకుండా ఉండేందుకే గణాంక నైపుణ్యాలున్న మేధను తయారుచేస్తున్నాం. కృత్రిమ మేధతో కార్లను నడిపించుకోవడంలో ఒక ప్రయోజనమేమంటే, అవి మనలా (పరధ్యానంలోకి వెళ్ళి) నడపవు.

రాబోయే రెండువందల ఏళ్ళలో మనం గ్రహాంతర వాసుల్ని చూస్తామనే నమ్మకం లేదు గానీ, అప్పటికల్లా కృత్రిమ మేధను తయారుచేయడం నిశ్చయమే.”
ఆలోచించగలిగే యంత్రాల గురించి మీరేమనుకుంటున్నారు అన్న ప్రశ్నకు కెవిన్ కెల్లీ జవాబు

“మన సౌభాగ్యమూ జనాభా పెరుగుతూనే ఉన్నా, దీర్ఘకాల పోకడలు మాత్రం నీరు, భూమి, శక్తి, పదార్ధ వనరుల వాడుక మరియు ప్రకృతి వ్యవస్థలపై (మహాసముద్రాలపై తప్ప) ప్రభావమూ తగ్గుతున్నాయని చూపిస్తున్నాయి. తత్ఫలితంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రకృతి పునఃస్థాపన మొదలవడం చూస్తున్నాం.

ప్రకృతికి ఎప్పడూ పెద్ద చెరుపుగా ఉండే వ్యవసాయంలోనే చూస్తే, దిగుబడికీ విస్తీర్ణానికీ మధ్య లంకె తెగిపోయింది. పెరిగిన దిగుబడికి అదే స్థాయిలో ఎరువులు, పురుగుమందులూ, నీరూ అవసరమవడంలేదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వృధా అయ్యే ఆహారంలో మూడో వంతు తగ్గించి, అధిక దిగుబడి మెళకువలను పాఠించి, జీవఇందనాలను వాడటం మానేస్తే, భారతదేశమంత స్థలాన్ని మనం ఖాళీచేసి ప్రకృతికి అప్పగించేయవచ్చు.

అడవుల విషయానికి వస్తే, 1830కీ ఇప్పటికీ ఫ్రాన్సు జనాభా రెట్టింపయినప్పటికీ వారి అడవులూ రెట్టింపు అయ్యాయి. 1950 నుండి అమెరికాలో అడవులను నరకడం కంటే కలపతోటల నుండి కలప ఉత్పత్తి పది రెట్లు పెరిగింది. ఇందనం, కట్టడాలు, కాగితం వంటి వాటి కొరకు కలప వినియోగం తగ్గిపోయింది. కలపతోటల నుండి వచ్చే ఉత్పత్తి 75%కి పెరిగితే, ఆడవులు నరికే ప్రదేశాన్ని సగానికి తగ్గించవచ్చు.”
ప్రకృతి తరలివస్తోంది, జెస్సీ ఆసుబెల్

చిఱుచిరలు

‘చిరకాలం’ అంటే ఎక్కువ కాలం అని అర్థం. కానీ ‘చిరుప్రాయం’ అంటే చిన్న వయసు అని. ఏమిటీ తిరకాసు అని చిఱచిఱలాడకండి. ఒకటి సంస్కృతం నుండి వచ్చిన మాట, మరోటి అచ్చ తెలుగు మాట. ఈ కింది అర్థాలనూ ఉదాహరణలనూ చూడండి:

చిరం (సంస్కృతం)
ఎక్కువ కాలం. చిరంజీవి, చిరాయువు, చిరకాలం
అచిరం (సంస్కృతం)
తక్కవ కాలంలో. నువ్వు అచిర కాలం లోనే గొప్ప ధనవంతుడివై పెద్ద భవనం కట్టిస్తావు.
చిఱు, చిరు (తెలుగు)
చిన్నని, అల్ప. చిరుగాలి, చిట్టెలుక (చిఱు + ఎలుక), చిరునవ్వు, చిరుతిండి, చిఱుప్రాయం

కొందరు అచిరకాలం అంటే ఎక్కువ కాలం అని అనుకుంటున్నారు. మిల్లెట్లు… ఆరోగ్యానికి బుల్లెట్లు! అనే వ్యాసంలో తప్పుగా అచిరకాలం జీవించేలా చేసేవివి అని వ్రాసారు. సుజనరంజని పత్రికలో తెలుగు క్రికెట్ తేజం సీకే నాయుడు గురించిన వ్యాసంలో బంతి ఉన్నది కొట్టడానికే అన్న దృష్టి కలిగి ఉండి, అచిరకాలం అలానే ఆడేరు అని వ్రాసారు. ఈ రెండు చోట్లా చిరకాలం అని ఉండాలి.

సరైన వాడుక, నిన్నటి సాక్షి పత్రికలో సంగీత దర్శకుడు చక్రి గురించి ఆర్.పీ. పట్నాయక్:

సంగీతం అందించాలంటూ తన దగ్గరకు వచ్చినవాళ్ళను అతను ఎప్పుడూ నొప్పించేవాడు కాదు. ‘నాకు పని వచ్చింది. అది బాగా చేయాలి’ అన్నదే అతని దృష్టి అంతా! అందుకే, సినిమాలతో నిత్యం బిజీగా ఉండేవాడు. అచిరకాలంలోనే 90 పైచిలుకు సినిమాలు పూర్తి చేయగలిగాడు.

… అని బేతాళుడు కథ చెప్పడం ఆపి, “ఓ! విక్రమార్కా, ఆ చిరంజీవి ఇప్పుడు చిఱుజీవి ఎందుకు అయ్యాడు? ఆ తోటలోని చిఱుగాలి అచిరకాలం లోనే పెనుగాలిగా ఎలా మారింది? పవనించడానికి చిరకారం ఎందుకు? ఈ ప్రశ్నలన్నిటికీ సమాధానం తెలిసీ చెప్పకపోయావో నీ తల వేయి వ్రక్కలవుతుంది!” అని హెచ్చరించాడు.