యూనికోడ్‌లో లోపాలు?

ఆంధ్రభూమి పత్రికలో నుడి అనే శీర్షికలో వచ్చిన సాంకేతిక భాషగా తెలుగు వ్యాసానికి స్పందిస్తూ కేతిరెడ్డి లక్ష్మీధరరెడ్డి అనే పాఠకుడు తన అభిప్రాయాలను సందేహాలను పంపించారు. వీటిపై స్పందిస్తే బాగుంటుందని కొత్తపాళీ గారు దీన్ని నా దృష్టికి తీసుకువచ్చారు. అదీ ఈ టపా నేపథ్యం.

లక్ష్మీధరరెడ్డి గారి వ్యాఖ్యలూ వాటికి నా స్పందన, సమాధానాలు వాటి క్రింద. (ఆ వ్యాసాన్నీ దానిపై స్పందననూ పూర్తిగా ఆ పై రెండు లంకెల్లోనూ చదవవచ్చు.)

ఇంకా మీటల పలక (కీబోర్డ్) చిత్రాన్ని కూడా పత్రికలో ఇచ్చి ఉంటే ఇంకా బాగుండేది. అయితే ఈ యూనికోడ్ మీటల పలక (కీబోర్డు)లో తీర్చవలసిన అనేక ప్రశ్నలున్నాయి.

యూనికోడ్ కీబోర్డు అనడం ఒకరకంగా తప్పు. యూనికోడ్ అన్నది కేవలం అక్షరాలకు సంకేతాలను కేటాయిస్తుంది కానీ కీబోర్డు లేయవుట్ల గురించి మాట్లాడదు. అంటే అక్షరానికి సంకేతం U+0C15 అని చెప్తుంది అంతే. ఏయే అక్షరాలు ఎక్కడ ఉండాలో అన్నది కీబోర్డు లేయవుట్లను తయారుచేసేవారి బాధ్యత.

ఒకే భాషను టైపు చెయ్యడానికి అనేక రకాల కీబోర్డు లేయవుట్లు ఉండొచ్చు. తెలుగును టైపు చెయ్యడానికి ఇన్‌స్క్రిప్టు, ఆపిల్, మాడ్యులర్, సరళ మొదలైన కీబోర్డు లేయవుట్లు ఉన్నాయి. అలాగే ఒకే కీబోర్డు లేయవుటుతో వేర్వేరు ఎన్‌కోడింగులలో టైపుచెయ్యవచ్చు. ఉదాహరణకు ఆపిల్ కీబోర్డు లేయవుటు ద్వారా యూనికోడ్ తెలుగునూ, యూనికోడేతర తెలుగునూ టైపు చెయ్యవచ్చు.

అసలు వ్యాసంలో (విండోస్‌లో అప్రమేయంగా వచ్చే) ఇన్‌స్క్రిప్ట్ లేయవుటు గురించే మాట్లాడారు కాబట్టి, ఇక నుండి వీరి ప్రశ్నలను ఆ లేయవుటుకి సంబంధించి అడిగినట్టు భావిద్దాం. అయితే, ఈ లోపాలు యూనికోడ్ లోనివి కాదు. చాలా వరకూ కీబోర్డు లేయవుటుకి సంబంధించిన ప్రశ్నలు మాత్రమే.

భాషంటే అక్షరాలే అయినా, భావప్రసారంలో అక్షరాలెంతో అంకెలు, చిత్రాలు లేక గుర్తులు కూడా అంతే అవసరమవుతాయి. ఈ మీటల పలకలో తెలుగు అంకెలు లేవు. వాటిని ఎలా వ్రాయాలి.

ఆ వ్యాసంలో కీబొర్డు బొమ్మ ఇవ్వలేదు. వీరు తెలుగు అంకెలు ఎక్కడ లేవు అంటున్నారో అర్థం కాలేదు. కానీ, ఇన్‌స్క్రిప్టు లేయవుటులో తెలుగు అంకెలు ఉన్నాయి. విండోసులో వచ్చే లేయవుటులో అయితే కుడివైపు Alt మీటను నొక్కి పట్టుకొని అంకెల మీటలను నొక్కాలి. (అంకెల మీటలకు నేరుగా తెలుగు అంకెలు రావడం అన్నది సీ-డాక్ వారి ఇన్‌స్క్రిప్టు లేయవుటు ప్రమాణ పత్రం లోని పద్ధతి.) తెలుగు అంకెలు అంతగా వ్యాప్తిలో వాడుకలో లేవు కాబట్టి మైక్రోసాఫ్ట్ వారు అరబిక్ అంకెలనే నేరుగా టైపించే వెసులుబాటును కల్పించివుంటారు. కానీ, నేను తయారు చేసిన ఇన్‌స్క్రిప్ట్+ లేయవుటులో (ప్రమాణ పత్రం ప్రకారం) అంకెల మీటలు కొడితే నేరుగా తెలుగు అంకెలే వస్తాయి.

ఇంకా గుర్తులలో భాషా గుర్తులు (ఆశ్చర్యార్థకం, ప్రశ్నార్థకం మొదలైన), గణిత గుర్తులు (కూడిక, తీసివేత మొదలైన) ఎలా వ్రాయాలి లేక సాధించాలి వివరణ లేదు.

సామాన్య విరామ చిహ్నాలనూ ఇప్పటికే వాడుకలో ఉన్న గుర్తులనూ ఇన్‌స్క్రిప్ట్ లేయవుటులో చేర్చలేదు. కామా, ఫుల్‌స్టాపు, హైఫన్, బ్రాకెట్లు తప్ప తతిమావి టైపు చెయ్యడానికి తాత్కాలికంగా ఇంగ్లీషుకి మారాల్సిందే. అయినప్పటికీ హెచ్చవేత (×), భాగాహారం (÷) వంటి గుర్తులను ఇంగ్లీషు లేయవుటులోనూ టైపు చెయ్యలేము. అయితే, మన కంప్యూటర్లో అంతర్జాతీయ ఇంగ్లీషు లేయవుటుని చేతనం చేసుకుంటే కొన్ని ప్రత్యేక చిహ్నాలు టైపు చెయ్యడానికి అందుబాటులోనికి వస్తాయి.

యూనికోడ్ ప్రమాణంలో లక్షలాది చిహ్నాలు ఉన్నాయి (↕, →, ☂, ★, ☺, ♥, ॐ) వీటిన్నింటినీ కూడా నేరుగా కీబోర్డు ద్వారా టైపు చెయ్యలేము.

కొత్తగా భారత ప్రభుత్వము వారు రూపాయకు ఒక అధికారిక గుర్తును నిర్ణయించినారు. దానిని ఎలా పొందాలి?

రూపాయి (₹) గుర్తును యూనికోడులో చేర్చారు. విండోసులో అప్రమేయంగా వచ్చే లేయవుటులో రూపాయి గుర్తు ఇంకా చేరినట్టు లేదు. కానీ, ఇన్‌స్క్రిప్ట్+ ద్వారా దీన్ని పొందవచ్చు (Right Alt + 4). టైపు చెయ్యగలిగినప్పటికీ, ఈ గుర్తు మీకు కనబడాలంటే దీన్ని కలిగివున్న ఖతి (ఫాంటు) మీ కంప్యూటర్లో ఉండాలి.

అంతేకాక అక్షరాలలో అచ్చు లు, ల్లూ మరియు నకార పొల్లు, వలపల గిలక ఎలా వ్రాయాలి మొదలైన వివరాలు ఇచ్చి ఉంటే బాగుండేది. అసలు ఈ అక్షరాలు, గుర్తులు ఉండి కూడా వాడుకోవడం మాకు తెలియకపోతే ఎలా వాడుకోవాలో తెలపండి.

ఌ (Right Alt + Shift + F), ౡ (Right Alt + Shift + R) లను టైపు చెయ్యవచ్చు. పొల్లు (d).

నకార పొల్లు మరియు వలపలగిలకలు నాకు తెలిసి ఇంకా యూనికోడ్ ప్రమాణంలో చేరలేదు. ఆసక్తి ఉన్నవారు వీటిని యూనికోడ్ ప్రమాణంలో చేర్పించడానికి ప్రతిపాదనలు సమర్పించవచ్చు. కొలిచాల సురేశ్, వెన్న నాగార్జున తదితరులు యూనికోడ్ కన్సార్టియానికి సమర్పించిన RRRA (ౚ)అక్షరాన్ని చేర్చడానికి ప్రతిపాదన (PDF)ను చూడండి.

యూనికోడ్ ప్రమాణంలో చేరిన తర్వాత వాటికి ఖతులలో రూపం కల్పించాలి, కీబోర్డులలో టైపించే సౌలభ్యం కల్పించాలి.

అసలు ఈ అక్షరాలు, గుర్తులు ఉండి కూడా వాడుకోవడం మాకు తెలియకపోతే ఎలా వాడుకోవాలో తెలపండి. లేకపోతే మీటల పలక (కీబోర్డ్) తయారీలో లోపాలుగా పత్రికలో తెలపండి. అప్పుడైనా ప్రభుత్వమో లేక తెలుగు సాంకేతిక నిపుణులో ఎవరో ఒకరు ఈ లోపాలను సవరించను ప్రయత్నిస్తారని లోపాలు లోకం దృష్టికి రావాలని వ్రాస్తున్నాను. తప్పక ఈ అనుమానాలను తీర్చేటట్లు మన పత్రికలో నిపుణుల చేత వివరణ వ్రాయించగలరు.

సామాన్య ప్రజలకు ఇవన్నీ చేరడానికి ఇలా ప్రశ్నలు లేవనెత్తాలి, వీటి గురించి వ్యాసాలూ రావాలి. నా వంతుగా ఈ బ్లాగులో నాకు వీలున్నప్పుడు రాస్తూ ఉంటాను.

ప్రకటనలు

ఇన్‌స్క్రిప్ట్+ పూర్తిస్థాయి తెలుగు కీబోర్డు లేయవుటు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న లిపులన్నింటినీ కంప్యూటర్లలో ఉపయోగించుకునేందుకు వీలుగా యూనికోడ్ కన్సార్టియమ్ అన్ని అక్షరాలకూ స్థిరమైన సంకేతబిందువులను కేటాయిస్తుంది. వీటిల్లో ప్రస్తుతం వాడుకలో ఉన్న అక్షరాలే కాకుండా, కాలగతిలో కలిసిపోయిన అక్షరాలు కూడా ఉంటాయి. పురాతన గ్రంథాలను సాంఖ్యీకరించడానికి ప్రాచీన అక్షరాల/గుర్తుల అవసరం ఉంటుంది కదా. ఇవన్నీ యూనికోడ్ ప్రమాణంలో ఉన్నంత మాత్రన అంతిమ వాడుకరులకు అందుబాటులో ఉండకపోవచ్చు. ఎందుకంటే, వాటిని టైపు చెయ్యడానికి ఒక పద్ధతో పరికరమో కావాలి కదా!

భారతీయ భాషలకు సంబంధించి యూనికోడ్ 6.0 ప్రమాణంలో ఉన్న అన్ని అక్షరాలను టైపు చెయ్యగలిగే విధంగా, C-DAC వారు గతంలో రూపొందించిన ఇన్‌స్క్రిప్ట్ కీబోర్డు అమరికను మెరుగుపరిచి నిరుడు విస్తృత ఇన్‌స్క్రిప్ట్ కీబోర్డు అమరికను ప్రతిపాదించారు. (ఈ పేజీలో “Enhanced INSCRIPT standard (Proposed)” అన్న లంకె నుండి వారి ప్రతిపాదనను దించుకోవచ్చు.)

ఈ ప్రతిపాదన అధారంగా నేను ఇన్‌స్క్రిప్ట్+ అని తెలుగు కీబోర్డు అమరికను తయారుచేసాను. ఇలా ఉంటుందది:
ఇన్‌స్క్రిప్ట్+, విస్తృత తెలుగు కీబోర్డు అమరిక

“ఇన్‌స్క్రిప్ట్+ పూర్తిస్థాయి తెలుగు కీబోర్డు లేయవుటు” ‌చదవడం కొనసాగించండి

ఇన్‌స్క్రిప్ట్, ఆపిల్ కీబోర్డు లేయవుట్లు

ఈ టపా కార్తిక్ వ్రాసిన ఇన్‌స్క్రిప్ట్ గొప్పదా లేక ఆపిల్ కీబోర్డు గొప్పదా అన్న టపా లోని కొన్ని విషయాలపై నా స్పందన. ఆ టపాపై అక్కడే వ్యాఖ్య రాస్తే, బ్లాగర్ ఏదో తిట్టి నా వ్యాఖ్యని మింగేసింది. ఫార్మాటింగు, లంకెలతో ఒక టపాగా వ్రాస్తే మంచిదని ఇలా ఇక్కడ.

ఏది గొప్పది అని నిర్ణయించను గానీ, నేను మాత్రం ఇన్‌స్క్రిప్ట్ కీబోర్డు లేయవుటుని సిఫారసు చేస్తాను.

  • ఇన్‌స్క్రిప్ట్ మరియు అనూ: బయట మార్కెట్లో డీటీపీ చెయ్యడానికి ఎక్కువగా అనూ స్క్రిప్ట్ మేనేజరుని (దానిలో ఆపిల్ కీబోర్డు లేయవుటుని) ఉపయోగిస్తారు. కానీ, అనూ ఉపయోగించడానికి ఆపిల్ కీబోర్డు లేయవుటు రావాల్సిన పనిలేదు. అనూలో కూడా ఇన్‌స్క్రిప్ట్ లేయవుట్ ఉంది. దీన్ని DOE అని పిలుస్తారు. (అనూ 7 సంగతి నాకు తెలియదు మరి.)
  • యూనికోడ్ టైపు చెయ్యడానికి ఆపిల్ లేయవుటు పరికరం: ఆ పరికరాన్ని నేను కేవలం ఇప్పటికే ఆపిల్ లేయవుటు తెలిసివున్న వారు బ్లాగుల్లోనూ గట్రా (మరో లేయవుటో, లిప్యంతరీకరణో నేర్చుకోనవసరం లేకుండా) యూనికోడ్ తెలుగు టైపు చెయ్యడానికి ఉపయోగపడుతుందని మాత్రమే తయారుచేసాను. ఆ లేయవుటు విశ్వవిజేత అవ్వాలని కాదు. కనుక “వీవెన్ గారు ఆపిల్ ను డెవలప్ చేయడం స్టాండర్డ్స్ కి మొదటి మెట్టు” … అన్న ఆయన వ్యాఖ్యతో నేను ఏకీభవించలేను.
  • రివర్స్ టైపింగ్:

    మనం పుస్తకంలో రాసే తెలుగు భాషకు ఇక్కడ రివర్సులో టైపు చేయాలి. (మార్గాలు అని రాయాలంటే మా తరువాత “ర + గ వత్తు +దీర్గం”) మమూలుగా అయితే “ర + దీర్గం+ గ వత్తు” అంటే ముందు ఈ రివర్సు కు అలవాటు పడాలి. (వీవెన్ గారి ఆపిల్ లో కూడా ఇదే ఇబ్బంది.)

    ఈ సమస్య అనూకి లేదా ఇతర సాంప్రదాయ పద్ధతులకి అలవాటు పడినవారికే అనుకుంటాను. ఇన్‌స్క్రిప్ట్, ఆపిల్ మాత్రమే కాకుండా యూనికోడ్లో ఏ రకంగా వ్రాసినా ఈ రివర్స్ పద్ధతే. ఇది మనం పలికే విధానానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. మార్గాలు అన్న పదాన్ని ఎలా పలుకుతాం. కాస్త నెమ్మదిగా పలికి చూడండి… మా ర్ గా లు. ఇలా అయితే మన మెదడుకి చేతివేళ్ళకి సిక్రనింగు బాగా ఉంటుందనిపిస్తుంది.

  • ఇంగ్లీషు – తెలుగుల మధ్య మారడం: Alt + Shift మీటలు కష్టమైతే, వీటిని మనకిష్టమైన మీటకి మార్చుకోవచ్చు కూడా. నేను Caps Lockని మార్పిడి మీటగా ఉపయోగించి అలవాటుని మార్చుకోలేక తిరిగి Alt + Shiftకి మళ్ళాను.
  • ఇన్‌స్క్రిప్ట్ లేయవుటుకి తాజాకరణలు: 2010లో C-DAC వాళ్ళు ఇన్‌స్రిప్ట్ కీబోర్డుని మెరుగుపరుస్తూ—యూనికోడ్ ప్రమాణం లోని అన్ని తెలుగు అక్షరాలను మరియు తెలుగుకి అవసరముండే భారతీయ సంజ్ఞలనూ టైపు చెయ్యగలిగేలా విస్తరిస్తూ—విస్తరిత ఇన్‌స్క్రిప్ట్ కీబోర్డ్ లేయవుట్ 5.2 అని రూపొందించారు. (ఈ పుట లోని మొదటి లంకె ద్వారా ప్రతిపాదిత లేయవుటుని దించుకోవచ్చు.) ఈ విస్తరిత లేయవుటుని లినక్సులో ఉపయోగించుకొనే విధంగా m17n కొరకు ఇన్‌పుట్ పద్ధతిని నేను తయారు చేసాను. (దీని గురించి వివరంగా మరోసారి వ్రాస్తాను. వ్రాసాను, చూడండి.)

ఇంతే సంగతులు!

గణతంత్ర దినోత్సవ కానుక: ఇన్‌స్క్రిప్ట్ లేఖిని

ఇన్‌స్క్రిప్ట్ లేఖిని తెరపట్టు

ఇప్పుడు లేఖినిలో ఇన్‌స్క్రిప్టుని టైపు చేసుకోవచ్చు మరియు నేర్చుకోవచ్చు: lekhini.org/inscript

ఇన్‌స్క్రిప్ట్ లేఖిని తెరపట్టు

ఇన్‌స్క్రిప్ట్ నేర్చుకునే వారికి ఉపయోగంగా ఉండాలన్న ప్రధాన ఉద్దేశం తోనూ, ఎప్పుడైనా ఇతరుల కంప్యూటర్లో త్వరగా టైపు చెయ్యాల్సి/చేసుకోవాల్సి వచ్చినప్పుడు (ఇన్‌స్క్రిప్ట్ స్థాపించే సమయం తీరికా లేనప్పుడు టైపు చేసుకోడానికి) వీలుగా ఉండాలన్న అనుబంధ ఉద్దేశంతోనూ దీన్ని తయారు చేసాను.
“గణతంత్ర దినోత్సవ కానుక: ఇన్‌స్క్రిప్ట్ లేఖిని” ‌చదవడం కొనసాగించండి

అనుపమ టైపింగ్ ట్యూటర్ పరిచయం

అనుపమ టైపింగ్ ట్యూటర్ అనేది మొదటి పూర్తిస్థాయి తెలుగు టైపింగ్ ట్యూటరుగా చెప్పుకోవచ్చు. దీన్ని వాడి మనం ఇన్‌స్క్రిప్ట్ కీబోర్డు లేయవుటుని నేర్చుకోవచ్చు. ఇందుకోసం ఇంగ్లీషు, మరియు ఇంగ్లీషు టైపింగు తెలియాల్సిన పనిలేదు. అసలు అనుపమ ట్యూటర్ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, అనుపమ అనే చిన్న అమ్మాయి తన మాటలతో సూచనలు ఇస్తూ ఉంటుంది. అనుపమ టైపింగ్ ట్యూటర్ నడుస్తున్నంతసేపూ మంద్రమైన తెలుగు సంగీతం వినిపిస్తుంది. అసలు అలసటే లేకుండా టైపింగు నేర్చుకోవచ్చు. క్రింద కొన్ని తెరపట్టులు మీకోసం.
“అనుపమ టైపింగ్ ట్యూటర్ పరిచయం” ‌చదవడం కొనసాగించండి

అనుపమ తెలుగు టైపింగ్ ట్యూటర్ విడుదలయ్యిందా?

అనుపమ తెలుగు టైపింగ్ ట్యూటర్ జనవరి 14న వస్తుందని వారి వెబ్ సైట్లో చెప్పారు. ఇది విడుదలయ్యిందా? ఎవరికైనా తెలుసా? (తాజా సమాచారం: ఇది ఫిబ్రవరి 2008లో విడదలైంది.)

వారి సైట్లో చెప్తున్నదాన్నిబట్టి చూస్తే, ఇన్‌స్క్రిప్ట్ నేర్చుకోవాలనుకునే వారికి ఇదో మంచి పరికరం కాగలదు.